Pranayamę w uproszczeniu można nazwać oddechowymi ćwiczeniami jogi, które mają wpływ na podstawowe układy ciała. Efektem ich jest osiągnięcie zrównoważonego stanu tych układów, oraz narządów takich jak serce, poprzez ograniczenie zbędnych bodźców, które niepotrzebnie wyzwalają energię z jej źródeł i mogą w rezultacie uszkadzać  te narządy. Dlatego też pranayama jest bardzo pomocna w regulacji akcji serca, układu nerwowego i oddechowego.

W pranayamie umysł biernie towarzyszy procesowi oddychania, uspakaja się i ucisza, dzięki wolnemu, równemu i wydłużonemu oddychaniu. Tak więc układy podstawowe, jak np. sercowo-naczyniowy unikają zbędnych reakcji na bodźce stresowe. Może to pomóc do pewnego stopnia w przypadku nadciśnienia.

Pranayama pobudza także krążenie mózgowe i poprawia funkcje mózgu, jak również zmniejsza stres umysłowy. Paranayama różni się od zwykłego głębokiego oddychania  tym, że jej wpływ jest dużo większy na układ nerwowy niż na oddechowy. Uspakaja i ucisza umysł, przez co zmniejszają się stres i napięcie. Pomaga w przypadku zaburzeń psychosomatycznych, w tym także w przypadku bezsenności, które często są skutkiem współczesnej cywilizacji stresu.

Pranayama korzystnie wpływa również na krążenie płucne, w wyniku czego zmienia się stosunek wentylacji płuc do ich ukrwienia, a to prowadzi do zwiększenia wydolności serca,

Pranayama ma trzy fazy:

• Puraka (fazy wdechu) – podczas tej fazy skurczenie mięśni brzucha poprawia napięcie mięśni trzewi, wpływając na ich ukrwienie. Powoduje to kontrolowane wydzielanie hormonów trzustki i gruczołów nadnercza, prowadzące do równowagi w wydzielaniu wewnętrznym,
• Kumbhaka (zatrzymanie oddechu) – w czasie tej fazy mięsień sercowy pracuje tak jak na dużych wysokościach w warunkach górskich. Ponadto w połączeniu z jalandhara bandha pobudza pracę systemu parasympatycznego odpowiedzialnego za regenerację i uspokojenie,
• Recaka (wydech) – podczas tej fazy, spokojne i wydłużone oddychanie daje w efekcie spokojny stan umysłu.

Źródło: Joga lecznicza, Ravi Javalgekar